Ekstra Bir Yazı (Rose Park Olayı)

18:00 kalkıştı Cleveland Avenue otobüsü kaldırıma yanaştı. Çerçevesiz gözlük takmış, kahverengi sade bir ceket giymiş, kırk iki yaşında, minyon, Afro-Amerikalı bir kadın basamakları tırmanıp otobüse bindi, sonra da cüzdanından on sent çıkarıp kutuya attı.

Tarih 1 Aralık 1955, yer Alabama’nın Montgomery kentiydi. Montgomery Fair mağazasında komandatura olarak çalışmakta olan kadın, uzun bir günün ardından yeni paydos etmişti. Otobüs kalabalıktı ve kanun gereği öndeki dört sıra beyaz yolculara ayrılmıştı. Siyahların oturmasına izin verilen yerler arkadaydı, ama hepsi de çoktan dolmuştu. Bunun üzerine, ismi Rosa Parks olan kadın beyazlara ait sıraların hemen arkasındaki orta sıralardan birine geçip oturdu. Bu sıralarda oturmaya siyahların da, beyazların da hakkı vardı.

Otobüs yoluna devam ederken, duraklardan başka yolcular da aldı. Kısa süre sonra bütün sıralar dolmuştu. Beyaz bir adamın da aralarında bulunduğu bazı yolcular, tavandaki demir boruya tutunarak ayakta yolculuk ediyorlardı. Otobüs şoförü James F. Blake, beyaz yolcunun ayakta kaldığını görünce Parks’m oturduğu bölümdeki siyah yolculara bağırarak adama yer vermelerini söyledi, ama kimse yerinden kıpırdamadı. Otobüs gürültülüydü. Duymamış olabilirlerdi. Montgomery Caddesi’nde Empire Theatre’m önündeki otobüs durağına yanaştıklarında, Blake yerinden kalkıp arka tarafa yürüdü.

“Belanızı aramıyorsanız kalkın çabuk yerinizden” dedi. Siyah yolculardan üçü kalkıp otobüsün arka tarafına gittiler, ama Parks yerinde kaldı. Beyazlara ait bölümde oturmadığını söyledi şoföre, üstelik ayakta tek bir beyaz yolcu vardı.

“Kalkmazsan,” dedi Blake, “polisi arayıp tutuklatırım seni.”

“İstediğini yap” dedi Parks.

Şoför gidip iki polis memuru buldu.

Otobüse binen memurlardan biri, “Neden kalkmıyorsun?” diye sordu Parks’a.

“Bizi neden itip kakıyorsunuz?” dedi Parks.

“Bilmiyorum” diye cevap verdi memur. “Ama kanun kanundur. Seni tutukluyoruz.”

O an, otobüsteki kimse farkında olmasa da, yurttaşlık hakları hareketi başlatılmış oldu. Bu küçük karşı koyuş, ırk ilişkileri arasındaki savaşı eylemciler tarafından mahkemelerde ve yasama organlarında sürdürülen bir kavga olmaktan çıkarıp, gücünü büyük cemiyetlerden ve toplu protestolardan alan bir yarışa çevirecek olan bir dizi eylemin ilkiydi. Ertesi sene boyunca, Montgomery’nin siyah nüfusu ayaklanıp kamu otobüslerini boykot edecek, eylemlerine ancak toplu taşımacılığa ırk ayrımcılığı getiren kanun geçersiz kılınınca son verecekti. Boykot, otobüs hattını finansal açıdan çökertecek, on binlerce protestocuyu yollara dökecek, ülkeyi Martin Luther King, Jr adında genç ve karizmatik bir liderle tanıştıracak, Little Rock’a, Greensbo-ro’ya, Raleigh’ye, Birmingham’a ve son olarak Kongre’ye yayılacak olan toplumsal bir hareketi ateşleyecekti.

Alışkanlıkların Gücü kitabından alıntıdır...

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Kaju

              Biz çocukken köy düğünlerinde nişan takıldıktan sonra küçük ağzı bağlı renkli paketlerde kuruyemiş verilirdi. Biz çocuklar için ayrı bir eğlencesi vardı bu paketlerin. İçlerinde leblebi ve ay çekirdeklerinin sayıca fazlalığının yanında içinde ne kadar badem, antep fıstığı ve fındık olduğunu tek tek sayar ve birbirimize söylerdik. Evlenenlerin ailesi ne kadar zengin ise içindeki fındık, badem gibi kuruyemişlerin de sayısı artardı. Bizler de bir o kadar sevinirdik tabii.             Bir gün yine bir köy düğününde nişan takıldığında kuruyemiş paketleri dağıtılınca artık paketlerden yine zengin bir düğüne geldiğimizi anlamıştım. Yaklaşık on bir on iki yaşında idim. Paketten hiç bilmediğim bir kuruyemiş çıktı. Yarım ay şeklinde uçları yuvarlak, üstünde tuz taneleri vardı. Anneme sorduğumda fıstık demişti ama benim bildiğim iki çeşit fıstık vardı. Biri yer fıstığı...
Devamı

Travmalar

Hapishanelerdeki çocuklarda erken yaşta anne babasını kaybetmiş çocuk sayısı 2-3 kat daha fazladır. Bu bilgiye şaşırdınız mı? Bence şaşırmadınız beklendik bir tablo gibi görünüyor. Çünkü erken yaşta olan travmatik bir çocuk sonrasında tutunamama problemleri derken uyuşturucu veya hırsızlık nedeniyle hapse düşer. Deha sayılacak yüksek zekaya sahip insanlarda araştırma yaptığınız zaman da; anne veya babasından erken yaşta ayrılmış veya anne babasını erken yaşta kaybetmiş çocukların sayısının çok olduğunu söylesem ne düşünürsünüz peki?  Travmalar insanın yaşamını normal düzeyden kaydırır sadece ne tarafa gidileceğine karar vermeniz gerekir. Şöyle açıklayayım. Anne ve babası sağ orta gelirli bir ailenin çocuğu ortalama problemlerle uğraşır. Sevgiliden ayrılmak, sigara içmek veya annesinin kızması gibi. Ortalama problemler ise ortalama bir hayat sunar. Başarılı olur ama dahi zannetmiyorum. Travmatik bir çocuk daha uç problemlerle uğraşır. Eve yemek getirmek, hayatta kalabilmek gibi. Ort...
Devamı

Politika ve Doktorluk

İki gün önce doktorlartakvimi sitesinin çalışanı Sayın Çiğdem Hanım'ın durumunda şirketin bir durumunu gördüm ekran görüntüsü aldım ve paylaştım. Resimde "Doktor nedir? Gecesini gündüzüne katarak, kendisini insan hayatını kurtarmaya ve iyileştirmeye adayan kişi." yazıyordu.  Benim hoşuma gittiği için paylaştım. Ama bazı durumlar daha çok ilgi çeker bilirsiniz. Doğa paylaşımı yaparsanız bir iki kişi kalp atar yemek paylaşımı yaparsanız beş altı kişi afiyet olsun yazar özel bir gününüzü paylaşırsanız onlarca insan tebrik mesajı yazar. Bunun temelde iki nedeni vardır. Birincisi bazıları mesaj atmasam ne derler mantığı sosyal medyaya gitmiştir o yüzdendir. İkincisi ise bazı durumlar etki tepki doğurur. Doğa fotoğrafı Doğa sevenlerde cevap yazma isteği uyandırır. Özel günleriniz onların özel günlerini aklında canlandırır sizi yakınınızda hisseder. Benim durumumda da böyle bir şey olmasını isterdim ama olmadı. Son bir kaç yıldır doktor dövme grevler vs o kadar çok oldu ki. Dokt...
Devamı