Dış Kaynaklı Düşünce

El alem ne der konusunu Bir çok kişisel gelişim ve psikoloji kitabında okumuşumdur David Burns daha bilimsel ve metodolojik bir şekilde konuyu işler. Doğan Cüceloğlu'nun tabiri ise daha anlaşılırdır. Dışa dönük yaşam der var mısın kitabında. Nasip olursa yarın da içe dönük yaşamı yazarım. 13 ekimde bahsettiğim üzere insanlar için hayatı yaşama şeklini içe dönük ve dışa dönük diye ayırabiliriz. Dışa dönük yaşam ise el alem ne der yaşam biçimidir. Bütün kararlar el aleme göre alınır. 

Toplum içinde uyulması gerekn kurallar vardır. Onların dışına çıkamazsınız yoksa dışlanırsınız. O kadar farklı bir olgudur ki bu kendinizi tanımaktan çok toplumu tanımak zorunda kalırsınız. Çünkü aynı davranış farklı yerlerde farklı tepkiler doğurur. Örnek verecek olursak havaalanında mescide gidip namaz kılmak normal olarak görülürken, ateist arkadaşların ortamında namaz kılmak için kalkmak tuhaf karşılanabilir, dini bütün arkadaşların ortamında ise tebrik edilme vesilesidir. Üçünde de yaptığınız aynı şeydir aslında. 1956 yılında Amerika'daki bir siyahi vatandaşın otobüse binmesi toplumdan dışlanma sebebi idi. Yasak mıydı hayır ama tüm siyahi vatandaşlar King önderliğinde öyle bir karar almışlardı. 1990 yılında Türkiye’de hatta 2013 yılında bile (belki hâlâ da) bazı yerlerde insanların kürtçe konuşması dışlanma vesilesi idi. Yasak mıydı hayır. Neden böyle olmuştu öyleyse? Çünkü dışa dönük bir yaşam şekli mevcuttu. Sadece buna bağlanamaz tabiki de bir sürü politik ve siyasi düşmanca fitnelerin de etkisi mevcut ama dışa bağlı bir toplum olmasaydı insanlar el alem ne der baskısında olmasa idi bunlar olmayacaktı. Tabi bunun 1956 da olduğu gibi iyi yanları da oldu ırk ayrımcılığının kaldırılmasına ön ayak olması gibi ama kötü yanı bir o kadar çok. Özellikle Türkiye’de.

Yanlış olmamasına rağmen bir çocuk ressam ve müzisyen olamaz eğer matematik zekası varsa. Neden? El alem ne der diyerek çocuğun istediği değil el alemin istediği bölüme gönderilir çocuklar. Kızlar tek başına gezemez. Neden? El alem ne der sonra düşüncesinden dolayı. Kaç tane aile ile konuştuğumda özellikle kız çocuğunun bireyselleştirilmesi konusunda aileler önce din, töre, günah bir sürü bahane sayarlar konuştukça konu kızın bireyselleşmesinin ahlaksızlık olduğunu düşünmelerine gelir. Daha da derine indiğimde tek sebep çıkar el alem öyle düşünüyor ve aile bunu kabul etmiş artık. Yoksa ne günah ne de örf - adetlerimizde yeri var. 

Peki çözümü ne zor ama içe dönük yaşamak. Hepinize el alem ne der korkusunu bıraktığınız bir yaşam diliyorum.